Plantaardig eten kan risico op Alzheimer verkleinen

Tegelijkertijd kan juist ongezonde plantaardige voeding het risico verhogen. Dat blijkt uit een grootschalige studie onder bijna 93.000 volwassenen.

Langdurig onderzoek onder diverse groep

De studie, gepubliceerd in het tijdschrift Neurology, volgde deelnemers met een gemiddelde leeftijd van 59 jaar gedurende ruim elf jaar. De groep bestond uit mensen met verschillende achtergronden, wat de resultaten breder toepasbaar maakt. Aan het begin brachten de onderzoekers het eetpatroon van de deelnemers in kaart via vragenlijsten.

Daarbij werd onderscheid gemaakt tussen gezonde en ongezonde plantaardige voeding. Onder gezonde keuzes vallen onder meer groenten, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en zaden. Ongezonde varianten zijn bijvoorbeeld sterk bewerkte producten, gefrituurd voedsel en voeding met veel suiker of zout.

Duidelijke verschillen in risico

De uitkomsten laten zien dat de kwaliteit van plantaardige voeding ertoe doet. Mensen die vooral gezonde plantaardige producten aten, hadden een 12 procent lager risico op dementie. Wanneer specifieker naar voedingskwaliteit werd gekeken, bleef het effect zichtbaar, al was het iets kleiner: 7 procent minder risico voor de gezondste groep. Daartegenover stond een toename van 6 procent bij deelnemers die vooral ongezonde plantaardige voeding consumeerden.

Aanpassingen maken verschil

Opvallend is dat veranderingen in het dieet gedurende het leven invloed hebben. In een subgroep die tien jaar werd gevolgd, nam het risico op dementie met 25 procent toe bij een verslechtering van het eetpatroon. Wie juist gezonder ging eten, zag het risico met 11 procent dalen. Dit gold voor zowel jongere als oudere deelnemers.

Die bevinding onderstreept dat aanpassingen op latere leeftijd nog steeds effect kunnen hebben. Het idee dat gezonder eten dan geen zin meer heeft, wordt hiermee tegengesproken.

Kwaliteit boven label

Volgens de onderzoekers draait het vooral om de kwaliteit van wat er op het bord ligt. Niet alles wat plantaardig is, draagt automatisch bij aan de gezondheid. Sterk bewerkte producten kunnen ontstekingen en verstoringen in de stofwisseling bevorderen, wat nadelige gevolgen kan hebben voor zowel hart als hersenen.

Voorzichtigheid bij interpretatie

Het onderzoek is observationeel, wat betekent dat er verbanden zijn gevonden, maar geen direct oorzakelijk bewijs is geleverd. Wel sluiten de resultaten aan bij eerder onderzoek dat voeding koppelt aan hersengezondheid.

Meer nuance in voedingsadvies

De bevindingen pleiten voor een genuanceerdere benadering van voedingsadvies. Niet alleen de hoeveelheid plantaardige voeding is van belang, maar vooral de kwaliteit ervan. Meer nadruk op verse en onbewerkte producten, en minder op bewerkte alternatieven, lijkt daarbij essentieel.

Vervolgonderzoek moet duidelijk maken welke specifieke voedingskeuzes het meeste effect hebben en hoe deze samenhangen met andere risicofactoren. Wat al wel duidelijk is: ook op latere leeftijd kunnen gezondere keuzes bijdragen aan een lager risico op dementie.

Bron: Medisch Dossier - magazine dat helpt bij het maken van bewuste gezondheidskeuzes