Expertisecentra voor post-COVID blijven langer open
Belangrijke steun voor duizenden patiënten
De gespecialiseerde expertisecentra voor mensen met post-COVID blijven ook in 2027 open. Dat heeft minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport bekendgemaakt in een Kamerbrief aan de Tweede Kamer. Het besluit betekent een belangrijke opsteker voor de vele Nederlanders die nog altijd kampen met langdurige klachten na een coronabesmetting en voor wie gespecialiseerde zorg van grote waarde is.
Aanvankelijk was de financiering van de centra beperkt in de tijd, maar doordat van het eerder beschikbaar gestelde budget van 27 miljoen euro nog ongeveer 8,5 miljoen euro resteert, kunnen de expertisecentra hun werkzaamheden ten minste een jaar langer voortzetten. Volgens de minister biedt dat de mogelijkheid om de opgebouwde kennis verder uit te breiden en patiënten ook de komende periode passende zorg te bieden.
Langdurige gevolgen
Post-COVID, ook wel long COVID genoemd, is een verzamelnaam voor klachten die weken of zelfs maanden na een besmetting met het coronavirus blijven bestaan. De aandoening kan mensen van alle leeftijden treffen, ook wanneer de oorspronkelijke infectie relatief mild verliep.
De klachten lopen sterk uiteen. Veel patiënten hebben last van extreme vermoeidheid, concentratie- en geheugenproblemen, kortademigheid, spier- en gewrichtspijn en een sterk verminderde belastbaarheid. Een veelvoorkomend verschijnsel is ook het verergeren van klachten na lichamelijke of mentale inspanning. Daardoor kunnen dagelijkse bezigheden zoals werken, studeren of zelfs boodschappen doen een grote uitdaging worden.
Volgens schattingen hebben in Nederland tussen de 400.000 en 450.000 mensen in meer of mindere mate langdurige klachten na een coronabesmetting. Van hen zijn naar schatting 90.000 tot 100.000 ernstig beperkt in hun dagelijks functioneren. Een bewezen genezende behandeling is er op dit moment nog niet.
Belang van de expertisecentra
Juist omdat post-COVID een complexe aandoening is, spelen de gespecialiseerde expertisecentra een belangrijke rol. In de centra werken artsen uit verschillende vakgebieden samen om patiënten uitgebreid te onderzoeken, de klachten beter te begrijpen en passende behandeltrajecten op te zetten. Daarnaast verzamelen de centra waardevolle gegevens die bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaken en mogelijke behandelingen van de ziekte.
De centra zijn gevestigd in academische ziekenhuizen in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Maastricht, Leiden en Groningen. Sinds de opening, ruim anderhalf jaar geleden, zijn daar tot eind mei ongeveer 1.550 volwassenen en 350 kinderen met langdurige post-COVID-klachten onderzocht en behandeld. De ervaringen uit deze centra leveren niet alleen betere zorg voor individuele patiënten op, maar vergroten ook de kennis over de aandoening in de Nederlandse gezondheidszorg.
Ook na 2027
Met de verlenging wil minister Hermans voorkomen dat de opgebouwde expertise verloren gaat. In haar Kamerbrief schrijft zij dat de betrokken ziekenhuizen, zorgverzekeraars en andere organisaties de opdracht hebben gekregen om een plan uit te werken voor de periode na 2027. Daarbij wordt gekeken hoe de specialistische zorg voor mensen met post-COVID structureel kan worden georganiseerd. Mogelijk worden de huidige expertisecentra daarbij anders ingericht of nauwer met elkaar verbonden.
De verlenging sluit aan bij het advies van de Gezondheidsraad, die eerder dit jaar benadrukte dat post-COVID een ernstig en langdurig gezondheidsprobleem vormt waarvoor blijvende aandacht en financiering noodzakelijk zijn. Ook patiëntenorganisaties pleiten al geruime tijd voor het behoud van de specialistische kennis en onderzoeksfaciliteiten.
Met het besluit van de minister krijgen duizenden patiënten voorlopig de zekerheid dat zij ook de komende tijd terechtkunnen bij de gespecialiseerde centra. Tegelijkertijd ontstaat er extra ruimte om het wetenschappelijk onderzoek voort te zetten en te werken aan betere diagnostiek en uiteindelijk effectieve behandelingen voor mensen die nog dagelijks de gevolgen van COVID-19 ondervinden.
Meer informatie over het kabinetsbesluit is te vinden in de Kamerbrief van minister Sophie Hermans aan de Tweede Kamer.